Ειδικές περιπτώσεις τοκετού

Πρόωρος τοκετός

Περίπου ένα στα δέκα μωρά θα γεννηθούν πριν την 37η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο τοκετός ξεκινάει από μόνος του, είτε με συσπάσεις είτε με το ξαφνικό σπάσιμο των νερών είτε με την εμφάνιση εκκρίματος. Περίπου ένα στα τρία πρόωρα μωρά γεννιέται με καισαρική τομή γιατί οι γιατροί θεωρούν ότι η πρόωρη γέννα είναι απαραίτητη για την ασφάλεια του μωρού σας.

Εάν είναι πιθανόν το μωρό σας να γεννηθεί πρόωρα, θα εισαχθείτε σε νοσοκομείο με ειδικές εγκαταστάσεις για πρόωρα μωρά. Δεν έχουν όλα τα νοσοκομεία τέτοιες εγκαταστάσεις για αυτό και ίσως χρειαστεί να μεταφερθείτε και εσείς και το μωρό σας σε άλλη μονάδα, είτε πριν τη γέννα είτε αμέσως μετά. Εάν οι συσπάσεις ξεκινήσουν πολύ πριν την ημερομηνία που έχει υπολογιστεί ότι θα γεννήσετε, οι γιατροί ίσως μπορέσουν να σας δώσουν φάρμακα για να σταματήσουν προσωρινά τις συσπάσεις. Πιθανότατα θα σας συμβουλέψουν να κάνετε ενέσεις στεροειδών, οι οποίες θα βοηθήσουν στην ωρίμανση των πνευμόνων του μωρού σας για να μπορεί αυτός ή αυτή να αναπνέει καλύτερα μετά τη γέννα.
Αυτή η θεραπεία κάνει 24 ώρες για να δράσει και συνήθως γίνεται σε δυο διαδοχικές ενέσεις με διάφορα 12 ωρών.
Εάν έχετε κάποιον λόγο για να πιστεύετε ότι ο τοκετός σας ξεκινάει νωρίς, επικοινωνήστε με τον γιατρό και το νοσοκομείο σας για να γίνουν οι προετοιμασίες.

"Το μόνο που ήθελα μετά ήταν να κοιμηθώ"

Το μωρό σας μπορεί να εξεταστεί από κάποιον παιδίατρο μετά τη γέννα.
Εάν θηλάζετε, αφήστε το μωρό σας να θηλάσει αμέσως μετά τη γέννα. Τα μωρά θηλάζουν από τόσο νωρίς, ίσως για ένα μικρό διάστημα, ή απλά μπορεί να θέλουν να νιώσουν τη ρώγα σας στο στόμα τους. Βοηθάει με τον μετέπειτα θηλασμό και στη διαστολή της μήτρας σας.

Γέννα με καθυστέρηση - πρόκληση τοκετού

Κανονικά η εγκυμοσύνη διαρκεί περίπου 40 εβδομάδες, δηλαδή 280 μέρες από την πρώτη μέρα της τελευταίας σας περιόδου. Στις περισσότερες γυναίκες ο τοκετός θα ξεκινήσει είτε την 39η ή την 40η εβδομάδα. Εάν δεν ξεκινήσει ο τοκετός, ο γιατρός σας θα θελήσει να κάνει μια εξέταση στο μωρό σας. Αυτό αναφέρεται ως «παρακολούθηση». Εάν υπάρχουν στοιχεία ότι το μωρό σας δεν είναι καλά ή ότι έχετε καθυστερήσει κατά μια με δυο εβδομάδες, ο γιατρός σας θα σας συστήσει την διαδικασία πρόκλησης πόνων του τοκετού (δείτε παρακάτω).

Πρόκληση τοκετού

Κάποιες φορές, ο τοκετός θα πρέπει να αρχίζει τεχνητά. Αυτό ονομάζεται πρόκληση του τοκετού. Ο τοκετός θα πρέπει να ξεκινήσει εάν υπάρχει κάποιος κίνδυνος για την υγεία της μητέρας ή του μωρού – για παράδειγμα, εάν η μητέρα έχει υψηλή πίεση ή εάν το μωρό δεν μπορεί να μεγαλώσει. Η διαδικασία αυτή πάντα προγραμματίζεται, και έτσι θα έχετε την ευκαιρία να συζητήσετε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα με τον γιατρό ή τη μαία σας και να μάθετε γιατί σας συνιστάται αυτή η διαδικασία.
Οι συστολές μπορούν να ξεκινήσουν με την εισαγωγή ενός κολπικού υπόθετου ή τζέλ στον κόλπο ή με την ενδοφλέβια εισαγωγή ορμονών μέσω ορού. Καμιά φορά χρησιμοποιούνται και τα δυο. Η διαδικασία έναρξης των πόνων του τοκετού μπορεί να πάρει αρκετή ώρα, ειδικά εάν ο τράχηλος χρειάζεται να μαλακώσει με τη χρήση υπόθετων και τζελ. Εφόσον ξεκινήσει ο τοκετός, θα πρέπει να συνεχίσει κανονικά.

Γέννα με τη βοήθεια εμβρυουλκών και εξαγωγή με κενό αέρος - βεντούζας

Εάν το μωρό χρειαστεί βοήθεια να βγει από τον κόλπο – ίσως λόγω του ότι οι συσπάσεις δεν είναι αρκετά δυνατές, ή επειδή έχει περίεργη θέση ή επειδή πονάει, ή επειδή η μητέρα έχει εξαντληθεί – τότε θα χρησιμοποιηθεί είτε ο εμβρυουλκός είτε η διαδικασία εξαγωγής με κενό αέρος (βεντούζα).
Θα γίνει τοπική αναισθησία για να μουδιάσει ο κόλπος , εάν δεν σας έχουν κάνει ήδη επισκληρίδιο ή αναισθησία στη σπονδυλική στήλη. Θα τοποθετηθούν οι εμβρυουλκοί από τον γιατρό γύρω από το κεφάλι του μωρού, οι οποίες θα τραβήξουν απαλά το μωρό προς τα έξω. Με τη διαδικασία κενού αέρος, θα τοποθετηθεί με αναρρόφηση στο κεφάλι του μωρού ένα επιφανειακό λάστιχο ή ένα μεταλλικός σκούφος. Μπορείτε να βοηθήσετε σπρώχνοντας όταν σας πει ο γιατρό σας. Μπορεί να βρείτε κόκκινα σημάδια στο κεφάλι του μωρού σας στα σημεία που είχαν τοποθετηθεί οι λαβίδες ή κάποιο πρήξιμο από την αναρρόφηση. Αυτά θα υποχωρήσουν γρήγορα.

Καισαρική τομή

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η πιο ασφαλής επιλογή για εσάς και το μωρό σας ή και για τους δυο είναι η καισαρική τομή. Καθώς η καισαρική τομή είναι μια σοβαρή επέμβαση, θα γίνει μόνο εάν υπάρχει σοβαρός κλινικός λόγος για τέτοιου είδους γέννα. Το μωρό γεννιέται κάνοντας μια τομή στην κοιλιακή χώρα και μετά στην μήτρα. Η τομή συνήθως γίνεται παράλληλα, ακριβώς κάτω από το μπικίνι. Συνήθως σταματάει να φαίνεται όταν οι ηβικές τρίχες μεγαλώσουν πάλι.
Η καισαρική τομή μπορεί να είτε προ-σχεδιασμένη είτε επείγουσα. Μια προ-σχεδιασμένη επέμβαση μπορεί να σας συστηθεί εάν θεωρηθεί ότι ο τοκετός θα είναι επικίνδυνος είτε για εσάς είτε για το μωρό σας. Μια επείγουσα καισαρική τομή μπορεί να θεωρηθεί απαραίτητη εάν υπάρξουν επιπλοκές και πρέπει να γεννηθεί άμεσα το μωρό. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε πριν τον τοκετό είτε μετά. Κάποιες φορές ο τράχηλος δεν διαστέλλεται πλήρως κατά τη διάρκεια του τοκετού και έτσι θα σας συστηθεί η καισαρική τομή, με την προοπτική ότι εσείς και το μωρό σας είστε καλά, δεν υπάρχει λόγος να γίνουν βιαστικές κινήσεις.
Στις περιπτώσεις που έχει προταθεί καισαρική τομή, ο γιατρός σας θα πρέπει να σας εξηγήσει γιατί είναι αναγκαία καθώς και τις πιθανές παρενέργειες της καισαρικής τομής. Μην διστάσετε να κάνετε ερωτήσεις.
Όπου είναι πιθανόν, η επέμβαση γίνεται με τη βοήθεια της επισκληριδίου αναισθησίας ή με παρόμοια αναισθησία της σπονδυλικής στήλης (ραχιαία). Κάποιες φορές χρησιμοποιείται ολική αναισθησία, ειδικά εάν το μωρό σας χρειαστεί να γεννηθεί γρήγορα ή εάν υπάρχουν τεχνικά προβλήματα, αυτό βέβαια αυξάνει τον κίνδυνο και για εσάς και για το μωρό σας. Γι’ αυτό συνιστάται η επισκληρίδιος και η αναισθησία της σπονδυλικής στήλης (ραχιαία).
Εάν σας έχουν κάνει επισκληρίδιο, θα είστε ξύπνια κατά τη διάρκεια της επέμβασης, αλλά δεν θα νιώθετε πόνο, μόνο κάποια τραβήγματα και την αίσθηση υγρασίας όταν σπάσουν τα νερά. Θα έχετε ένα κάλυμμα μπροστά στο στήθος σας για να βλέπετε τι γίνεται. Οι γιατροί θα σας μιλάνε και θα σας εξηγούν τι συμβαίνει.
Η επέμβαση διαρκεί περίπου 30-40 λεπτά. Ένα πλεονέκτημα της επισκληριδίου ή της αναισθησίας της σπονδυλικής στήλης είναι ότι είστε ξύπνια την ώρα της γέννας και θα μπορέσετε να δείτε και να αγκαλιάσετε το μωρό σας αμέσως. Τα περισσότερα νοσοκομεία επιτρέπουν στους συντρόφους να είναι παρόντες κατά την καισαρική τομή με την βοήθεια επισκληριδίου ή αναισθησίας της σπονδυλικής στήλης για να μπορέσουν να σας συμπαρασταθούν και να καλωσορίσουν μαζί το μωρό σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε.
Μετά την καισαρική τομή, θα νιώθετε άβολα για μερικές μέρες, όπως και με κάθε μεγάλη χειρουργική επέμβαση. Θα σας είναι δύσκολο να σηκώνεστε ή να στέκεστε όρθια και θα πονάει όταν γελάτε. Θα πρέπει να παραμείνετε στο νοσοκομείο λίγο παραπάνω, περίπου 4- 5 μέρες αλλά αυτό θα εξαρτηθεί και από την κατάστασή σας. Θα πρέπει επίσης να ξεκουραστείτε όταν επιστρέψετε στο σπίτι και θα χρειαστείτε βοήθεια. Δεν θα πρέπει να σηκώνετε βάρη ή να οδηγήσετε για τις επόμενες 6 εβδομάδες. Ο γιατρός ή η μαία σας θα σας συμβουλέψουν για το τι πρέπει να κάνετε και τι όχι. Οι ασκήσεις για μετά τη γέννα είναι ιδιαίτερα σημαντικές μετά από καισαρική τομή για να ξεκινήσουν οι μυς σας να λειτουργούν ξανά, βέβαια σε χαλαρούς ρυθμούς.

Ισχιακή προβολή - «πόδια κάτω» και τοκετός

Η ισχιακή προβολή είναι όταν το μωρό σας βγαίνει πρώτα με τον ποπό. Ο μαιευτήρας και η μαία σας θα συζητήσουν μαζί σας τον καλύτερο και ασφαλέστερο τρόπο για να γεννηθεί το μωρό σας. Μπορεί να χρειαστεί να κάνετε έναν υπέρηχο για να εξεταστεί το μέγεθος του μωρού σας. Μπορεί να σας συμβουλέψουν να κάνετε καισαρική τομή, ή ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν, μπορεί να σας ενθαρρύνουν να προχωρήσετε σε κολπική γέννα. Η απόφαση είναι δική σας. Μια κολπική ισχιακή γέννα είναι περισσότερο περίπλοκη από μια φυσιολογική γέννα όπου το μωρό γεννιέται με το κεφάλι. Μπορεί να σας συστηθεί να κάνετε επισκληρίδιο και επίσης ίσως χρειαστεί να χρησιμοποιηθούν λαβίδες για να βγει το κεφάλι του μωρού.

Δίδυμα

Εάν περιμένετε δίδυμα, ο τοκετός μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα λόγω της μήτρας η οποία τεντώνεται πολύ με δύο μωρά. Κατά τη διάρκεια της γέννας θα είναι παρόν περισσότερο προσωπικό όπως ο γιατρός σας, η μαία σας και συνήθως δυο παιδίατροι, ένας για κάθε μωρό.
Η διαδικασία του τοκετού είναι η ίδια αλλά τα μωρά θα παρακολουθούνται στενά, με μια συσκευή παρακολούθησης και ένα καλώδιο συνδεδεμένο στο κεφάλι του πρώτου μωρού όταν σπάσουν τα νερά. Θα σας τοποθετηθεί ένας ορός σε περίπτωση που τον χρειαστείτε μετέπειτα και θα σας συστηθεί και επισκληρίδιος αναισθησία. Όταν γεννηθεί το πρώτο μωρό, ο γιατρός σας θα ελέγξοει τη θέση του δεύτερου μωρού πιέζοντας την κοιλιά σας και κάνοντας μια κολπική εξέταση. Εάν το δεύτερο μωρό βρίσκεται σε καλή θέση, τα νερά που περικλείουν το μωρό σας θα σπάσουν και το μωρό θα πρέπει να γεννηθεί σύντομα μιας και ο τράχηλος είναι ήδη πλήρως διασταλμένος. Εάν σταματήσουν οι συσπάσεις μετά το πρώτο μωρό, θα σας δοθούν ορμόνες μέσω του ορού για να ξεκινήσουν πάλι οι συσπάσεις.
Τα τρίδυμα ή τα περισσότερα μωρά, συνήθως πάντα γεννιούνται με προ-σχεδιασμένη καισαρική τομή.

Ηπατίτιδα Β

Ορισμένοι είναι φορείς αυτού του ιού χωρίς να είναι ασθενείς. Εάν μια έγκυος μητέρα έχει ή κολλήσει ηπατίτιδα Β κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μπορεί να την περάσει και στο μωρό της. Το μωρό μπορεί να μην αρρωστήσει αλλά θα έχει μεγάλες πιθανότητες να γίνει φορέας και να αναπτύξει πάθηση στο συκώτι αργότερα στη ζωή του. Τα μωρά που γεννιούνται από μητέρες που έχουν μολυνθεί θα πρέπει να κάνουν εμβόλιο για να αποφευχθεί η πιθανότητα να κολλήσουν και να γίνουν φορείς. Η πρώτη δόση του εμβολίου θα πρέπει να δοθεί 24 ώρες μετά τη γέννα, μετά από δυο μήνες δύο δόσεις δίνονται σε μια και στους 12 μήνες δίνεται άλλη μια ενισχυτική δόση.
"Δεν ήμουν κατενθουσιασμένη ή κάτι παρόμοιο. Ήταν πολύ σκληρή δουλειά για να νιώθω έντονα μετά"
Εάν κάνω μια φορά καισαρική θα πρέπει να ξανακάνω;
Εάν γεννήσατε το πρώτο σας μωρό με καισαρική, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι και το επόμενο μωρό σας θα πρέπει να γεννηθεί με αυτό τον τρόπο. Η κολπική γέννα μετά από προηγούμενη καισαρική τομή μπορεί να πραγματοποιηθεί. Αυτό εξαρτάται από την κατάστασή σας. Μπορείτε να συζητήσετε τις ελπίδες και τα σχέδιά σας για άλλες γέννες με τον γιατρό ή τη μαία σας.